Sáng nay, ngày 29.04.2023 (10.3 ÂL) Hoà thượng Tiến sĩ Thích Thanh Quyết dành thời gian ôn tập, hệ thống lại chương trình triết học phương Đông cho Tăng Ni sinh tại Học viện.
Đặc biệt tại buổi học hôm nay, có sự hiện diện của quý Thầy Tăng Ni sinh Học viện khoá VIII, hiện là học viên Thạc sĩ khoá IV tại Học viện PGVN Hà Nội.
Nhân dịp Tăng Ni sinh khoá VIII về thăm Học viện, vấn an Hoà thượng Viện trưởng. Được sự hứa khả từ trên Hoà thượng, Ngài hoan hỷ và nhận định trên tinh thần “thế hệ đi trước tiếp rước thế hệ sau” Hoà thượng dành thời gian đặc biệt này trong tiết học, để quý Thầy học Tăng HV1 khoá VIII chia sẻ vấn đề tư tưởng triết học phương Đông đối với Tăng Ni sinh khoá IX tại Học viện.
Mở đầu buổi chia sẻ ĐĐ. Thích Giác Hợp nói về tư tưởng của Lão Trang với vấn đề “Bản nguyên Thế giới” sự vận hành vũ trụ vạn vật. Ni sinh Thích Diệu Minh chia sẻ về quán nhân duyên trong Trung Quán Luận của Ngài Long Thọ. “Theo tư tưởng Phật giáo đại thừa các pháp vốn không sinh cũng không diệt, không thường không đoạn, Không một cũng không khác, Không đến cũng không đi”
Thầy Thích Thanh Thức tiếp nối buổi chia sẻ, Thầy ôn lại kỉ niệm thời còn là học Tăng tại Học viện. Những thời gian quý báu được Hoà thượng trực tiếp giảng dạy nhiều tư tưởng về minh triết phương Đông, xem đấy là một điều may mắn, đầy phúc duyên cho thế hệ Tăng Ni được lắng nghe trực tiếp từ Hoà thượng.
Ni sinh Thích Hữu Hiếu chia sẻ về tam thị kệ:
“Chúng nhân duyên sinh pháp
Ngã thuyết tức thị không
Diệc vi thị giả danh
Diệc thị trung đạo nghĩa.
Vị tằng hữu nhất pháp
Bất tùng nhân duyên sinh
Thị cố nhất thiết pháp
Vô bất thị không giả…
Bài kệ còn có tên gọi khác là “Tam đế kệ”, là phương pháp nhận thức vạn pháp theo kiểu Trung đạo. Đây là nhận thức khách quan, rất trung lập, là nhận thức Bát nhã Trung đạo. Đằng sau mỗi chữ “Thị” nó thể hiện toàn bộ triết lý của Trung đạo. Đây chính là bài kệ tổng quát, bao hàm được hết thảy ý nghĩa của vạn pháp.
Tam thị kệ là bài kệ quan trọng trong Trung Quán luận. Dùng Trí Bát Nhã nhìn nhận mọi vấn đề ở hai phương diện chân đế và tục đế. Thế gian pháp là điều kiện để tu hành mà đạt được giải thoát. Nhận thức phải hợp cả hai phía mới là Trí Độ. Mặc dù được mệnh danh là “Trung đạo” nhưng ta không được nghĩ là Trung đạo, không chấp vào mặt hiện tượng, không chấp vào mặt bản chất, và cũng không chấp vào “giữa”, bởi nếu còn một niệm phát khởi lên tức còn phân biệt, mà còn phân biệt. “Các pháp do duyên khởi, nên ta nói là Không, là Giả danh, và cũng chính là Trung đạo”. Chưa từng thấy có bất cứ pháp nào không sinh từ nhân duyên. Thế nên tất cả các pháp đều Không, nghĩa là không có tự tánh”. Bồ tát Long Thọ xác quyết mối quan hệ đồng nhất giữa phương pháp mô tả duyên khởi: Sinh pháp, Không, Giả danh, và Trung Ðạo”
Tất cả những vấn đề quý Thầy chia sẻ tại buổi học đều là những tinh túy của minh triết phương Đông do chính Hoà thượng Viện trưởng giảng dạy, truyền đạt những tư tưởng Khổng giáo, Lão giáo, Phật giáo đặc biệt với Trung quán luận, Bát nhã tính không.
Kết thúc buổi chia sẻ, Hoà thượng tổng hợp và giảng giải rõ ràng về tư tưởng Trung Quán luận để Tăng Ni sinh được hiểu được bản chất vô tự tính, trùng trùng duyên khởi, đấy là bản chất vạn pháp, giả danh các hiện tượng, bản chất. Buổi học cũng đã khép lại học trình Triết học phương Đông trong gần 2 tháng. Giá trị sâu sắc là Hoà thượng mong muốn Tăng Ni sinh hiểu rõ được tinh tuý của Phật pháp, ứng dụng vào đời sống thực tế, vận dụng linh hoạt không chấp mắc vào các pháp.
Thầy Thích Thanh Thức đại diện Tăng Ni sinh khoá VIII tri ân trên Hoà thượng kính chúc Ngài pháp thể khinh an, chúc Tăng Ni sinh dồi dào sức khoẻ và có kỳ thi đạt hiệu quả, chất lượng. Chúc huynh đệ khoá IX nỗ lực học tập, nghiên cứu, đoàn kết và yêu thương. Xứng danh là Tăng Ni sinh Học viện Phật giáo Việt Nam tại Hà Nội.
TTHV-Báo Khuông Việt.
About the Author
