Trước thời Đức Phật Thích Ca giáng sinh (năm 624 TCN, theo Bắc truyền Phật giáo), ở Ấn Độ có nhiều phái ngoại đạo, tranh chấp nhau bằng lý thuyết. Ông Túc Mục Tiên nhân là một trong các vị Tổ của các phái, lập ra pháp luận lý này, để bác các đạo. Phương pháp này được tín dụng và đắc lực trong thời kỳ ấy.
Đến khi Đức Phật thành đạo và chuyển Pháp luân, thấy Nhân minh là một môn luận lý có quy tắc, vừa đúng lý và vừa hợp thời, được công chúng thừa nhận, nên Ngài cũng dùng lối lý luận này để bác bỏ các ngoại đạo tà giáo đem về chính lý.
Sau khi Đức Phật nhập diệt, độ khoảng 600 năm, có Ngài Mã Minh và Ngài Long Thọ, hai vị Bồ Tát ra đời ở Ấn Độ, sưu tập lại, phân làm năm phần: Tôn, Nhân, Dụ, Hiệp, Kết.
Về sau Ngài Trần Na Bồ Tát, cải cách lại, thành lập Nhân minh luận có 3 phần: Tôn, Nhân, Dụ và viết ra bộ “Nhân minh nhập chính lý luận”. Từ ngài Trần Na về trước, người ta gọi là: “Cổ Nhân minh”; từ Ngài Trần Na về sau là: “Tân Nhân minh”.
Đến đời Đường, Ngài Huyền Trang Pháp sư (602-664) sang Ấn Độ học Phật pháp, rất tinh thông về môn học này. Ngài đã nhiều lần lên luận đàm, dùng lối lý luận Nhân minh này mà biện luận, làm cho cả Ấn Độ 18 nước đều kính phục.
Sau khi trở về nước, Ngài dịch lại và truyền bá ở Trung Hoa.
SAO GỌI LÀ “NHÂN MINH NHẬP CHÍNH LÝ LUẬN?”
Nhân minh luận là một luận lý tối cổ ở Á Đông, vừa đúng lý, vững chắc và vừa có quy tắc.
Điều cốt yếu là phải rành rõ “nguyên nhân” hay “lý do vì sao”, thì lối luận lý mới chân chính và đúng đắn, nên gọi là “Nhân minh nhập chính lý luận”.
Vì nhờ “Nhân” mới rõ được Tôn, nhờ “Nhân” mới lập được Dụ. Bởi “Nhân” rất trọng yếu như vậy, nên gọi là “Nhân minh”, mà không gọi là “Tôn minh” hay “Dụ minh”. Nhân minh là một trong ngũ minh. Ngũ minh gồm có: Nội minh (giáo lý), Nhân minh (luận lý), Thanh minh(ngôn ngữ), Công xảo minh (kỹ thuật), và Y phương minh (y dược).
(Theo Phật học phổ thông, Hoà thượng Thích Thiện Hoa)
Dưới đây là một số hình ảnh Thượng tọa, Tiến sĩ Thích Đức Trường, Uỷ viên Thường trực Ban Hoằng pháp TƯ, giảng sư Học viện Phật giáo Việt Nam tại Hà Nội giảng dạy bộ môn “Nhân minh học” cho Tăng Ni sinh hai lớp CĐ8, CĐ9 tại giảng đường toà Viên Quang của Học viện.
About the Author
