Nói đến lịch sử Phật giáo cũng là nói đến lịch sử truyền bá và phiên dịch kinh điển. Sau khi Đức Thích Ca nhập niết bàn chúng đệ tử đã tập hợp và trùng tuyên lại những lời Đức Phật đã giảng thuyết trong 49 năm. Tăng đoàn đã nhóm họp định kỳ để giải quyết về giáo lý và giới luật cũng như sửa đổi và chỉnh sửa nội dung kinh điển. Những cuộc tụ họp này thường được gọi là “kết tập” (Saṅgīti). Những tường thuật về các cuộc kết tập này được ghi lại trong các kinh điển Phật giáo đã bắt đầu ngay sau khi Đức Phật nhập diệt và tiếp tục cho đến thời kỳ hiện đại.
Tam Tạng kinh điển Phật Giáo là một bộ sưu tập đồ sộ và trọn vẹn về tất cả những gì thuộc văn hóa Phật Giáo. Đó là những pháp thoại của Đức Phật, những câu cách ngôn răn đời mà văn chương, những thi ca ngâm vịnh mang màu giải thoát, những giai thoại truyền kỳ (cổ tích dân gian) và những bước đi lịch sử của Tăng đoàn Phật giáo. Hệ thống Tam Tạng Phật điển mà chúng ta đang nhìn thấy bây giờ chính là một kết quả san định, hiệu chính qua các kỳ kiết tập từ suốt hàng nghìn năm nay. Nếu nội dung trọng tâm của Luật Tạng là nói về Tăng chúng thì nội dung chủ yếu của Kinh Tạng chính là đề cập về giáo lý. Từ Kinh Tạng, chúng ta có thể học hỏi gần như trọn vẹn tất cả những lời dạy của Đức Phật cùng chư Thánh tăng môn đệ về giáo lý Đạo Phật. Ở đó chứa đựng tất cả những pháp thoại chuyên môn, các thể loại văn học dân gian cùng những câu nói minh triết đáng được xem là châu ngọc trong kho tàng văn hóa của nhân loại từ suốt cổ kim và khắp cả Đông Tây… Kinh Tạng được phân thành năm bộ lớn: Trường Bộ Kinh, Trung Bộ Kinh, Tương Ưng Bộ Kinh, Tăng Chi Bộ Kinh và Tiểu Bộ Kinh.
Bên cạnh đó kinh điển Đại thừa cũng vô cùng phong phú và đồ sộ, về mặt giáo lý tuy có thể tính chuẩn xác không thể trọn vẹn về câu từ nhưng chí ít tư tưởng và ý nghĩa truyền trao giáo pháp vẫn có sự dung hoà giữa kinh điển Nam truyền và Bắc truyền. Ngày nay chúng ta thụ trì đọc tụng kinh văn được đều nhờ ân đức trên chư Tổ sư san định qua nhiều thứ tiếng và cũng nhiều lần trùng tuyên kinh điển. Đây chính là một trong 3 ngôi báu tại thế gian mà người tu tập nào cũng phải y cứ để làm Thầy dẫn đường trên lộ trình tu tập giác ngộ giải thoát.
About the Author
